 พระขุนแผนเคลือบ
กรุวัดใหญ่ชัยมงคล อยุธยา
โดย จ.ส.อ. เอนก เจกะโพธิ์
 |
พระขุนแผนเคลือบ
กรุวัดใหญ่ชัยมงคล อยุธยา |
|
พระขุนแผนเคลือบ
กรุวัดใหญ่ชัยมงคล อยุธยา
พระขุนแผนเคลือบ พิมพ์ห้าเหลี่ยม เนื้อผงสีขาว เคลือบด้วยน้ำยาแบบสมัยสุโขทัยเป็นหลักศิลปะช่างอยุธยา
สร้างมาแล้วเกิน 600 ปี มีอยู่ด้วยกัน 2 พิมพ์ทรงคือ พิมพ์ใหญ่และพิมพ์แขนอ่อนเคลือบด้วยสีค่อนข้างจะเหลือง
และเคลือบด้วยสีเขียวอ่อนๆ นิดหน่อยก็มี
ผู้สร้างนั้นสันนิษฐานว่าพระเจ้าอู่ทองเป็นผู้ทรงสร้างขึ้นในราวปี
พ.ศ. 1848-1903 ณ วัดใหญ่ชัยมงคล วัดนี้แต่เดิมมีชื่อว่า วัดป่าแก้ว
เมื่อสมเด็จพระนเรศวรทรงกระทำยุทธหัตถี เอาชนะพระมหาอุปราชาแห่งพม่า
(ภายหลังเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 1) พระสมเด็จพระพนรัตน์พระเถระ
(พระอาจารย์ของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช) แห่งวัดป่าแก้ว รวมทั้งแม่ทัพนายกอง
และบรรดาขุนหลวง พระยา สมเด็จเจ้าพระยา ข้าราชการไทยทั้งปวง
พร้อมใจกันสร้างพระขุนแผนเคลือบและสร้างเจดีย์ใหญ่ ซึ่งภายหลังมีชื่อว่า
"ชัยมงคล" เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองพระเกียรติยศแค่องค์
สมเด็จพระนเรศวรมหาราชและชื่อของวัดป่าแก้วจึงได้เปลี่ยนชื่อเสียใหม่
วัดใหญ่ชัยมงคล ตั้งแต่บันนั้นมาจนกระทั่งปัจจุบันนี้
|
รูปพระมีพุทธลักษณะประทับนั่งปางมารวิชัย หรือบางคนก็เรียกว่าปางตะลึงมารก็มี
เรียกขานกัน ประทับนั่งในซุ้มเรือนแก้วคล้ายบุษบก มีความอ่อนช้อยสวยงามเฉพาะตัว
อันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของช่าง
|
 |
| พระขุนแผนเคลือบ
กรุวัดใหญ่ชัยมงคล อยุธยา |
พระขุนแผนเคลือบมีที่สังเกตคือ ต้องเป็นเนื้อดินขาว อมสีชมพูเล็กน้อยตามความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์ปัจจุบัน
น่าจะใช้ดินขาวที่มีโลหะอลูมิเนียมผสมปนอยู่ในดินที่ใช้สร้างและทาด้วยน้ำยาเคลือบด้านหน้าองค์พระอย่างเดียว
ส่วนที่เกินเลยน้ำยาอาจจะรื่นไหลไปด้านหลังบ้างก็ได้ โดยมากด้านหลังจะเห็นเนื้อสีขาว
พระขุนแผนเคลือบมีการปิดทองก่อนลงกรุด้วย จำไว้ให้ดี มีทั้งพิมพ์ใหญ่และพิมพ์เล็ก(แขนอ่อน)
และมีพระขึ้นจากกรุวัดใหญ่ชัยมงคลไม่หักไม่ชำรุดประมาณ 200 องค์ กรุอื่นๆ
อีกประมาณ 100 องค์ รวมเป็น 300 องค์ และในภายหลังยังปรากฏว่าพบพระขุนแผนเคลือบแถบจังหวัดนนทบุรีอีกด้วยเช่นกัน
พระขุนแผนเคลือบ เป็นพระยอดนิยมอันดับหนึ่งของศรีอยุธยา
ราคาเช่าบูชา(ของแท้)หลายแสนบาทขึ้นไป ส่วนของปลอมหรือของเลียนแบบ
"หลวงพ่ออั้น" ก็มีเหมือนกัน น้ำยาเคลือบจะสดใสกว่า ดูง่ายสบายตา
ราคาไม่แพงเหมือนของกรุ
|
